Repository navigation
Expand file tree
/
Copy pathEX4_4.tex
More file actions
162 lines (149 loc) · 10.5 KB
/
Copy pathEX4_4.tex
File metadata and controls
162 lines (149 loc) · 10.5 KB
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
\subsection{教材p84}
\begin{problem}
设$E$是$x^4-2$在$\mathbb{Q}$上的分裂域.
\begin{enumerate}[label=(\arabic*)]
\item 试求出$E/\mathbb{Q}$的全部中间域;
\item 试问哪些中间域是$\mathbb{Q}$的伽罗瓦扩张, 哪些域彼此共轭?
\end{enumerate}
\end{problem}
\begin{proof}
\begin{enumerate}[label=(\arabic*)]
\item 和\ref{ex:3.3.2}, \ref{ex:3.3.4}类似, $E = \mathbb{Q}[\sqrt[4]{2}, i]$($\zeta_4 = i$), $[E:\mathbb{Q}] = 4 \cdot 2 = 8$. 这是一个Galois扩张, 求中间域等价求$\mathrm{Gal}(E/\mathbb{Q})$的子群, 记
\[
\alpha:E \to E,\, \sqrt[4]{2} \mapsto \sqrt[4]{2}i,\, i \mapsto i,\, \beta:E \to E,\, \sqrt[4]{2} \mapsto \sqrt[4]{2},\, i \mapsto -i
\]
那么$\mathrm{Gal}(E/\mathbb{Q}) = (\alpha, \beta \mid \alpha^4, \beta^2, \alpha\beta\alpha\beta) = D_8$(\ref{ex:1.3.5}). 根据Sylow定理它有$2$阶和$4$阶子群, $2$阶的有
\[
\langle \beta \rangle, \langle \alpha\beta \rangle, \langle \alpha^2 \rangle, \langle \alpha^2\beta \rangle, \langle \alpha^3\beta \rangle
\]
$4$阶的有
\[
\langle \alpha \rangle, \langle \alpha^2, \beta \rangle, \langle \alpha^2, \alpha\beta \rangle
\]
因此共有$8$个中间域, 按上面的顺序计算不动域$E^H$依次为
\[
\mathbb{Q}[\sqrt[4]{2}],\, \mathbb{Q}[\sqrt[4]{2}(1 + i)],\, \mathbb{Q}[\sqrt{2}, i],\, \mathbb{Q}[\sqrt[4]{2}i],\, \mathbb{Q}[\sqrt[4]{2}(1 - i)]
\]
\[
\mathbb{Q}[i],\, \mathbb{Q}[\sqrt{2}],\, \mathbb{Q}[\sqrt{2}i]
\]
\item $E^H/\mathbb{Q}$是有限可分扩张(\ref{ex:3.3.6}的注记以及Galois对应), 因此和Galois扩张之间只差正规性, 根据Galois理论的基本定理, $H \lhd \mathrm{Gal}(E/\mathbb{Q}) \iff E^H/\mathbb{Q}$正规, 因此只需找出(1)中正规子群对应的不动域$E^H$:
\[
E^{\langle \alpha^2 \rangle} = \mathbb{Q}[\sqrt{2}, i], E^{\langle \alpha \rangle} = \mathbb{Q}[i], E^{\langle \alpha^2, \beta \rangle} = \mathbb{Q}[\sqrt{2}], E^{\langle \alpha^2, \alpha\beta \rangle} = \mathbb{Q}[\sqrt{2}i]
\]
共轭子群对应共轭域: $\mathbb{Q}[\sqrt[4]{2}(1 + i)]$和$\mathbb{Q}[\sqrt[4]{2}(1 - i)]$, $\mathbb{Q}[\sqrt[4]{2}]$和$\mathbb{Q}[\sqrt[4]{2}i]$. 因为$\beta\langle \alpha\beta \rangle\beta^{-1} = \langle \alpha^3\beta \rangle$, $\alpha\langle \beta \rangle\alpha^{-1} = \langle \alpha^2\beta \rangle$.
\end{enumerate}
\end{proof}
\begin{remark}
证明中的计算细节. 不动域的定义为:
\[
E^H = \{x \in E \mid \sigma(x) = x, \forall \sigma \in G\}
\]
而$\mathrm{Gal}(E/\mathbb{Q})$中的同构一定是$\mathbb{Q}$-线性的, 最直接的方法就是找到$E$的一组$\mathbb{Q}$-基, 然后观察不变量, 同时注意扩张次数. 记$a = \sqrt[4]{2}$, 可以取基为$\{1, a, a^2 = \sqrt{2}, a^3, i, ai, a^2i, a^3i\}$ = $\{e_k\}, k = 1, \cdots, 8$.
\begin{itemize}
\item $H = \langle \beta \rangle$, 有$\beta(a) = a$, $\beta(i) = -i$, 因此$\mathbb{Q}[a, a^2, a^3] = \mathbb{Q}[a] = \mathbb{Q}[\sqrt[4]{2}] \subseteq E^H$. 又因为$[E:E^H] = |H| = 2$, 因此$E^H = \mathbb{Q}[\sqrt[4]{2}]$.
\item $H = \langle \alpha\beta \rangle$, 有$\alpha\beta(a) = ai$, $\alpha\beta(ai) = \alpha(-ai) = a$. 因此$\alpha\beta(a + ai) = a + ai$, $\mathbb{Q}[a(1 + i)] \subseteq E^H$. 又因为$[E:E^H] = |H| = 2$, 故相等.
\item $H = \langle \alpha^2 \rangle$, $\alpha(a^2) = \alpha(a)^2 = -a^2 \implies \alpha^2(a^2) = a^2$; $\alpha(i) = i$.
\item \dots
\end{itemize}
\end{remark}
\begin{problem}
设$K \,\red{\supseteq}\, F$是伽罗瓦扩张, $f(x)$是$\alpha \in K$在$F$上的极小多项式, \(g(x) = \prod_{\sigma \in \mathrm{Gal}(K/F)} \big(x - \sigma(\alpha) \big).\) 证明: $g(x) \in F[x]$并且存在正整数$n$使得$g = f^n$.
\end{problem}
\begin{proof}
$K/F$是Galois扩张, 那么$f(x)$能在$K$分解成(因为正规)
\[
f(x) = (x - \alpha_1) \cdots (x - \alpha_n),\quad \alpha_1 = \alpha, \cdots, \alpha_n \in K
\]
其中$\alpha_i$互异(因为可分). 令$G = \mathrm{Gal}(K/F)$, 对$\forall \sigma G$, $\sigma$保$F$, 故$\sigma(\alpha) \in \{\alpha_1, \cdots, \alpha_m\}$. 并且根据教材的推论3.3.4, 总存在$\sigma \in G$使得$\sigma(\alpha) = \alpha_i, 1 \leqslant i \leqslant m$. 即
\[
\{\sigma(\alpha) \mid \sigma \in G\} = \{\alpha_i \mid 1 \leqslant i \leqslant m\}. \tag{*}\label{eq:4.4.2}
\]
考虑子群$H = \mathrm{Gal}(K/F[\alpha])$, 则$\sigma \in H \iff \sigma(\alpha) = \alpha$. 那么我们就可以考虑陪集分解
\[
G = \varphi_1H \cup \varphi_2H \cup \cdots \cup \varphi_sH
\]
其中每一个陪集作用在$\alpha$上的结果相同, 且$\varphi_i(\alpha)$互异:
\[
\varphi_i(\alpha) = \varphi_j(\alpha) \implies \varphi_i^{-1}\varphi_j(\alpha) = \alpha \implies \varphi_i^{-1}\varphi_j \in H \implies i = j.
\]
结合\eqref{eq:4.4.2}可知
\[
s = m,\quad f(x) = \prod_{i = 1}^{m} (x - \varphi_i(\alpha))
\]
那么令$n = |H|$就有$g = f^n$.
\end{proof}
\begin{problem}
设$\xi = e^{\frac{2\pi i}{13}}, \alpha = \xi + \xi^4 + \xi^3 + \xi^{12} + \xi^9 + \xi^{10}$, 证明:
\begin{enumerate}[label=(\arabic*)]
\item $\mathrm{Gal}\left(\mathbb{Q}[\xi]/\mathbb{Q}\right)$同构于乘法群$\mathbb{F}_{13}^* = \mathbb{F}_{13} \setminus \{0\}$.
\item $\bigl[\mathbb{Q}[\xi]:\mathbb{Q}[\alpha]\bigr] = 6$.
\item 求$\alpha$在$\mathbb{Q}$上的极小多项式.
\end{enumerate}
\end{problem}
\begin{proof}
\begin{enumerate}[label=(\arabic*)]
\item \ref{ex:3.4.1}.
\item 由\ref{ex:3.4.1}, 这是一个Galois扩张, $\mathbb{Q}[\alpha]$是中间域. 记$\sigma_i \in \mathrm{Gal}\left(\mathbb{Q}[\xi]/\mathbb{Q}\right)$是同构$\xi \mapsto \xi^i$. 而$\alpha$的每一项恰好是子群$\langle \sigma_4 \rangle$里的元素, 也就是说$\sigma_4(\alpha) = \alpha$. 那么根据Galois理论基本定理, $\mathbb{Q}[\xi]^{\langle \sigma_4 \rangle} = \mathbb{Q}[\alpha]$, $\bigl[\mathbb{Q}[\xi]:\mathbb{Q}[\alpha]\bigr] = |\langle \sigma_4 \rangle| = 6$.
\item 由(2)知$\bigl[\mathbb{Q}[\alpha]:\mathbb{Q}\bigr] = 2$, 极小多项式次数为$2$, 因此计算$\alpha^2$.
\[
\begin{aligned}
\alpha^2 &= 3\xi^2 + 3\xi^8 + 3\xi^6 + 3\xi^{11} + 3\xi^5 + 3\xi^7 + 2\xi^4 + 2\xi^{10} + 2\xi^3 + 2\xi + 2\xi^{12}\\
&+ 2\xi^9 + 6\\
&= 3(-1 - \alpha) + 2\alpha + 6\\
&= -\alpha + 3
\end{aligned}
\]
记$\beta = \xi^2 + \xi^5 + \xi^6 + \xi^7 + \xi^8 + \xi^{11}$. 这里使用了
\[
0 = \frac{\xi^{13} - 1}{\xi - 1} = 1 + \xi + \cdots + \xi^{12} = \alpha + 1 + \beta.
\]
因此$\alpha$的极小多项式是$x^2 + x - 3$.
\end{enumerate}
\end{proof}
\begin{problem}\label{ex:4.4.4}
设$p > 2$是素数, $\xi_p = e^{\frac{2\pi i}p},\, \xi_{p^2}$为$p^2$次本原单位根.
\begin{enumerate}[label=(\arabic*)]
\item 求$\mathbb{Q}(\xi_p)/\mathbb{Q}$的扩张次数, 并证明$\mathrm{Gal}(\mathbb{Q}(\xi_p)/\mathbb{Q}) \cong F_p^*$;
\item 求$\mathbb{Q}(\xi_{p^2})/\mathbb{Q}$的扩张次数, 并确定$\mathrm{Gal}(\mathbb{Q}(\xi_{p^2})/\mathbb{Q})$(提示: 该群是$(\mathbb{Z}/p^2\mathbb{Z})^*$);
\item 试确定$\mathbb{Q}(\xi_{p^2})/\mathbb{Q}(\xi_p)$的扩张次数, 并证明这是一个伽罗瓦扩张.
\end{enumerate}
\end{problem}
\begin{proof}
\begin{enumerate}[label=(\arabic*)]
\item \ref{ex:3.4.1}.
\item 由\ref{ex:4.3.3}, $\mathrm{Gal}(\mathbb{Q}(\xi_{p^2})/\mathbb{Q}) \cong U(\mathbb{Z}/p^2\mathbb{Z})$, 因此$|\mathrm{Gal}(\mathbb{Q}(\xi_{p^2})/\mathbb{Q})| = p(p - 1)$.
\item 由(2), $\bigl[\mathbb{Q}(\xi_{p^2}):\mathbb{Q}(\xi_p)\bigr]\bigl[\mathbb{Q}(\xi_p):\mathbb{Q}\bigr] = \bigl[\mathbb{Q}(\xi_{p^2}):\mathbb{Q}\bigr] = p(p - 1)$. 从而$\bigl[\mathbb{Q}(\xi_{p^2}):\mathbb{Q}(\xi_p)\bigr] = p$. 它是Galois扩张是因为$\mathbb{Q}(\xi_{p^2})/\mathbb{Q}$是Galois扩张.
\end{enumerate}
\end{proof}
\begin{remark}
对于Galois扩张$L/K$, 对中间域$E$来说, $L/E$总是Galois扩张, 这是因为$L$是$K$上可分多项式$f(x)$的分裂域, 从而也能看成$f(x) \in E[x]$的分裂域(\ref{ex:3.3.6}). 对无穷Galois扩张而言也是对的(\ref{ex:3.3.6}, \ref{ex:3.3.10}), 一般的Galois扩张是可分正规扩张, 有限的Galois对应(即教材介绍的)是比较简单的, 对于无穷Galois对应则需要引入Galois群的Krull拓扑.
\end{remark}
\begin{problem}
设$\xi_n$是$n$次本原单位根 (即$\xi_n = e^{\frac{2\pi i}n})$.
\begin{enumerate}[label=(\arabic*)]
\item 证明$\mathbb{Q}(\xi_n)/\mathbb{Q}$是伽罗瓦扩张;
\item 当$n = 12$时, 求伽罗瓦群$\mathrm{Gal}(\mathbb{Q}[\xi_n]/\mathbb{Q})$;
\item 设$n > 2$为奇数, 证明$\mathbb{Q}[\xi_n] \cap \mathbb{R} = \mathbb{Q}[\xi_n + \xi_n^{-1}]$.
\end{enumerate}
\end{problem}
\begin{proof}
\begin{enumerate}[label=(\arabic*)]
\item \ref{ex:4.3.3}, \ref{ex:3.1.6}. $\mathbb{Q}(\xi_n)$是分圆多项式$\Phi_n(x)$的分裂域.
\item \ref{ex:4.3.3}, $\mathrm{Gal}(\mathbb{Q}[\xi_n]/\mathbb{Q}) \cong U(\mathbb{Z}/12\mathbb{Z})$, 是$4$阶的克莱因群(\ref{ex:4.2.7}), 因为$\xi_{12} \mapsto \xi_{12}^5, \xi_{12}^7, \xi_{12}^{11}$的阶都是$2$.
\item $\supseteq$这个方向是显然的, 因为$\mathbb{Q}[\xi_n + \xi_n^{-1}] \subseteq \mathbb{Q}[\xi_n]$且$\xi_n$和$\xi_n^{-1}$的虚部刚好为相反数, 即$\xi_n + \xi_n^{-1} \in \mathbb{R}$.
另一个方向, 若$\alpha \in \mathbb{Q}[\xi_n] \cap \mathbb{R}$, 记$\alpha = \sum_{k = 0}^{n - 1} a_k\xi_n^k$, 则$\alpha$的虚部为$0$, i.e.
\[
\sum_{k = 0}^{n - 1} a_k \sin \frac{2\pi k}{n} = 0
\]
其中$k = 0$那一项是$0$, 剩下偶数项. 令$j = n - k$,
\[
\begin{aligned}
\sum_{k = 1}^{n - 1} a_k \sin \frac{2\pi k}{n} &= \sum_{k = 1}^{\frac{n - 1}{2}} a_k \sin \frac{2\pi k}{n} + \sum_{j = \frac{n - 1}{2}}^{1} a_{n - j} \sin \frac{2\pi(n - j)}{n}\\
&= \sum_{k = 1}^{\frac{n - 1}{2}} a_k \sin \frac{2\pi k}{n} - \sum_{j = 1}^{\frac{n - 1}{2}} a_{n - j} \sin \frac{2\pi j}{n}\\
&= \sum_{k = 1}^{\frac{n - 1}{2}} (a_k - a_{n - k}) \sin \frac{2\pi k}{n} = 0
\end{aligned}
\]
而$\sin \frac{2\pi k}{n} > 0,\, 1 \leqslant k \leqslant \frac{n - 1}{2}$, 故有$a_k = a_{n - k}$. 从而$\alpha \in \mathbb{Q}[\xi_n + \xi_n^{-1}]$.
\end{enumerate}
\end{proof}