Repository navigation
Expand file tree
/
Copy pathEX3_4.tex
More file actions
114 lines (97 loc) · 9.71 KB
/
Copy pathEX3_4.tex
File metadata and controls
114 lines (97 loc) · 9.71 KB
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
\subsection{教材p67-68}
\begin{problem}\label{ex:3.4.1}
设$p > 2$是素数, $\alpha \in \mathbb{C}$是$f(x) = x^{p - 1} + x^{p - 2} + \cdots + x + 1 \in \mathbb{Q}[x]$的根. 证明: 域$L = \mathbb{Q}[\alpha]$的自同构群$G$是一个$p - 1$阶的循环群.
\end{problem}
\begin{proof}
由\ref{ex:3.1.5}和\ref{ex:3.1.6}, $f(x)$的所有根构成循环群, $\alpha$是生成元, 因此按定义$\mathbb{Q}[\alpha]$是$f(x)$的分裂域, 由\ref{ex:3.3.14}的注记, 这是一个Galois扩张. $|\mathrm{Gal}(L/\mathbb{Q})| = p - 1$, 而$\alpha \mapsto \alpha^i, 1 \leqslant i \leqslant p - 1$恰好为$p - 1$个$L/\mathbb{Q}$的自同构. 从而$\mathrm{Gal}(L/\mathbb{Q}) = \mathbb{F}_p^* \cong \mathbb{Z}/(p - 1)\mathbb{Z}$.
\end{proof}
\begin{remark}
用到了结论: 当$p$是素数时, $\mathrm{Aut}(\mathbb{Z}/p\mathbb{Z}) = (\mathbb{Z}/p\mathbb{Z})^* \cong \mathbb{Z}/(p - 1)\mathbb{Z}$. 证明这个结论需要一个命题.
\begin{propstar}
设$G$是Abel群, 若$g \in G$有最大的有限阶, 则$\forall h \in G, |h| < \infty \implies |h| \big| |g|$.
\end{propstar}
这个需要对阶进行一些分析. 按阶的定义可以得到一个常用的等式是$|g^n| = \frac{|g|}{(n, |g|)} = \frac{[n, |g|]}{n}$, 这里$[a, b]$表示两个正整数的最小公倍数. 根据这个等式可以得到, 若$gh = hg$且$(|g|, |h|) = 1$, 则$|gh| = |g| \cdot |h|$. 下面用反证法证明这个命题.
假设$|h| \nmid |g|$, 考虑他们的素因子分解, 那么将存在某个素数$p$使得$|g| = p^mr, |h| = p^ns, (p, r) = (p, s) = 1, m < n$. 此时我们计算$g^{p^m}h^s$的阶
\[
\begin{aligned}
|g^{p^m}| &= \frac{|g|}{(p^m, |g|)} = r,\\
|h^s| &= \frac{|h|}{(s, |h|)} = p^n,\\
(p^n, r) &= 1 \implies |g^{p^m}h^s| = |g^{p^m}||h^s| = p^nr > |g|
\end{aligned}
\]
从而和$g$有最大有限阶矛盾. (这个证明的技巧性还是挺强的, 以上都在教材4.3节)
有了这个命题, 由于$(\mathbb{Z}/p\mathbb{Z})^*$是有限群, 从而存在这样的$g$有最大的有限阶, 我们证明$|g| = p - 1$即可. 一方面根据Fermat小定理$g^{p - 1} = 1$, 因此$|g| \leqslant p - 1$; 另一方面, 任意的$h \in (\mathbb{Z}/p\mathbb{Z})^*$都有$|h| \big| |g|$, 因此$h^{|g|} = 1$, 也就是说多项式$x^{|g|} - 1$在$\mathbb{F}_p$上有$p - 1$个根, 那么$|g| \geqslant p - 1$. 从而只能是$|g| = p - 1$.
\end{remark}
\begin{problem}\label{ex:3.4.2}
设$K = \mathbb{Q},\, L = K[\sqrt[3]{2}]$. 证明: $G = \mathrm{Gal}(L/K)=\{1\}$ (所以$L^G = L \neq K$). 如果令$\overline{L} = K[\sqrt[3]{2}, \sqrt{-3}]$, 试证明: $\mathrm{Gal}(\overline{L}/K) \cong S_3$. 并求出中间域$K \,\red{\subseteq}\, K[\sqrt{-3}] \,\red{\subseteq}\, \overline{L}$对应的子群$H \,\red{\subseteq}\, \mathrm{Gal}(\overline L/K)$, 即: 求$H \,\red{\subseteq}\, \mathrm{Gal}(\overline L/K)$使得$\overline{L}^{H} = K[\sqrt{-3}]$. (提示: $H = \mathrm{Gal}(\overline L/K[\sqrt{-3}]) \cong A_3$.)
\end{problem}
\begin{proof}
该题的后半部分已在上课时讲过.
由\ref{ex:3.3.2}, $\sqrt[3]{2}$的极小多项式是$x^3 - 2$, 且三个根中只有$\sqrt[3]{2} \in L$, 根据\ref{ex:3.3.6}, 若$\sigma \in \mathrm{Gal}(L/K)$, 则$\sigma(\sqrt[3]{2}) \in L$也是$x^3 - 2$的根, 那么只能是$\sigma(\sqrt[3]{2}) = \sqrt[3]{2}$, 从而$\sigma = \mathrm{id}_L$.
类似\ref{ex:3.1.14}, \ref{ex:3.3.4}, 同样的分析degree的操作可以得到$[\overline{L}:K] = 3 \cdot 2 = 6$. 注意到$\zeta_3 = e^{\frac{2\pi i}{3}} = -\frac{1}{2} + \frac{\sqrt{-3}}{2}$, 因此$\overline{L} = K[\sqrt[3]{2}, \sqrt{-3}] = K[\sqrt[3]{2}, \zeta_3]$, 正好是$x^3 - 2$的分裂域. 由\ref{ex:3.3.14}的注记, $\overline{L}/K$是Galois扩张. 此时$\eta \in \mathrm{Gal}(\overline{L}/K)$, 对两个中间域$K[\sqrt[3]{2}]$和$K[\zeta_3]$分别考虑\ref{ex:3.3.6}, $\eta(\sqrt[3]{2}) = \sqrt[3]{2}\zeta_3^i, i = 0, 1, 2$, $\eta(\zeta_3) = \zeta_3^j, j = 1, 2$. 那么记
\[
\alpha:L \to L,\, \sqrt[3]{2} \mapsto \sqrt[3]{2}\zeta_3, \zeta_3 \mapsto \zeta_3,\, \beta:L \to L,\, \sqrt[3]{2} \mapsto \sqrt[3]{2},\, \zeta_3 \mapsto \zeta_3^2
\]
根据\ref{ex:1.3.5}可以验证$\alpha, \beta$正是生成元, $\mathrm{Gal}\bigl(\overline{L}/K\bigr) \cong S_3$. 而中间域$K[\sqrt{-3}] = K[\zeta_3]$, 根据Galois对应(教材定理3.4.2, 定理4.4.1), $H = \mathrm{Gal}\bigl(\overline{L}/K[\zeta_3]\bigr), \overline{L}^H = K[\zeta_3]$. 那么$\bigl|[G:H]\bigr| = \bigl[K[\zeta_3]:K\bigr] = 2$, $G/H = \mathbb{Z}/2\mathbb{Z}$; $|H| = \bigl[\overline{L}:K[\zeta]\bigr] = 3$, $H = A_3$.
\end{proof}
\begin{remark}
阶数$3$以下的群是唯一的, 直接分析乘法表就行, $4$阶群有两种(\ref{ex:4.2.7}). $A_3$实际上是$3$阶的循环群, $S_3$中所有偶置换显然只能是$3$-循环, 用\ref{ex:1.3.5}的记号的话, $A_3$就是子群$\langle b \rangle$.
\end{remark}
\begin{problem}\label{ex:3.4.3}
设$K \,\red{\subseteq}\, L$是有限, 可分, 正规扩张, $G = \mathrm{Gal}(L/K)$. 设
\[
K = K_0 \,\red{\subseteq}\, K_1 \,\red{\subseteq}\, K_2 \,\red{\subseteq}\, \cdots \,\red{\subseteq}\, K_i \,\red{\subseteq}\, K_{i + 1} \,\red{\subseteq}\, \cdots \,\red{\subseteq}\, K_m = L
\]
是一个子域链, 令
\[
\{1\} = G_m \,\red{\subseteq}\, G_{m - 1} \,\red{\subseteq}\, G_{m - 2} \,\red{\subseteq}\, \cdots \,\red{\subseteq}\, G_{i + 1} \,\red{\subseteq}\, G_i \,\red{\subseteq}\, \cdots \,\red{\subseteq}\, G_0 = G
\]
是其对应的子群链, 其中$G_i = \mathrm{Gal}(L/K_i)$. 证明:
\begin{enumerate}[label=(\arabic*)]
\item $K_i \,\red{\subseteq}\, K_{i + 1}$是正规扩张$\Leftrightarrow \forall \eta \in G_i,\, \eta(K_{i + 1}) = K_{i + 1}$(提示: 应用推论3.3.4).
\item $\forall\, \eta \in G_i$, 则$\eta \cdot G_{i + 1} \cdot \eta^{-1} \,\red{\subseteq}\, G_i$是一个子群, 且
\[
\eta(K_{i + 1}) = L^{\eta G_{i + 1}\eta^{-1}},
\]
此处$\eta \cdot G_{i + 1} \cdot \eta ^{- 1} \defeq \{\eta \cdot x \cdot \eta^{-1} \mid \forall\, x \in G_{i + 1}\}$.
\item 如果$K_i \,\red{\subseteq}\, K_{i + 1}$是正规扩张, $\forall \eta \in G_i$, 令
\[
\overline{\eta} = \eta|_{K_{i + 1}}:K_{i + 1} \to K_{i + 1},
\]
则$\overline{\eta} \in \mathrm{Gal}(K_{i + 1}/K_i)$, 映射$G_i \overset{\phi}\to \mathrm{Gal}(K_{i + 1}/K_i)$, $\eta \mapsto \overline{\eta}$, 是满同态, 而且$\ker(\phi) = G_{i + 1}$.
\end{enumerate}
\end{problem}
\begin{proof}
\begin{enumerate}[label=(\arabic*)]
\item 这个就是\ref{ex:3.3.10}的注记提到的正规扩张等价定义.
\begin{enumerate}
\item[($\implies$)] 对于$\alpha \in K_{i + 1}$, 由于$K_{i + 1}/K$正规, 按定义$\mu_\alpha(x)$的根都在$K_{i + 1}$中, 因此$\eta(\alpha) \in K_{i + 1}$. 即$\eta(K_{i + 1}) \subseteq K_{i + 1}$. 那么只需证$\eta$满.
事实上, 对代数扩张$L/K$, 若有$K$上的(保持$K$)嵌入$\sigma:L \to L$, 则$\sigma$一定是自同构. 我把这个作为lemma写在注记里.
\item[($\impliedby$)] 反过来, 若$\alpha \in K_{i + 1}$, 那么任意$\mu_\alpha(x)$的根$\alpha_i$, 存在$\eta_i \in G_i$使得$\eta_i(\alpha) = \alpha_i \in K_{i + 1}$. 从而$K_i \,\red{\subseteq}\, K_{i + 1}$是正规扩张.
\end{enumerate}
\item 根据\ref{ex:1.3.1}注记, 共轭$\varphi:G_i \to G_i,\, g \mapsto \eta g \eta^{-1}$是群$G_i$上的自同态, 因此$\eta \cdot G_{i + 1} \cdot \eta^{-1} = \varphi(G_{i + 1})$自然是$G_i$的子群. 而等式
\[
\eta(K_{i + 1}) = L^{\eta G_{i + 1}\eta^{-1}},
\]
是容易验证的.
\[
\begin{aligned}
L^{\eta G_{i + 1}\eta^{-1}}
&= \{\alpha \in L \mid \forall g \in G_{i + 1},\, \eta g \eta^{-1}(\alpha) = \alpha\}\\
&= \{\alpha \in L \mid \forall g \in G_{i + 1},\, g(\eta^{-1}(\alpha)) = \eta^{-1}(\alpha)\}\\
&= \{\eta(\beta) \in L \mid \forall g \in G_{i + 1},\, g(\beta) = \beta\}\\
&= \{\eta(\beta) \in L \mid \beta \in L^{G_{i + 1}} = K_{i + 1}\}\\
&= \eta(K_{i + 1}).
\end{aligned}
\]
\item 首先根据(1), $\overline{\eta}$是良定的, 且$\overline{\eta} \in \mathrm{Gal}(K_{i + 1}/K_i)$是(1)的结论. 按定义$\overline{\eta} = \mathrm{id}_{K_{i + 1}}$即$\eta|_{K_{i + 1}} = \mathrm{id}_{K_{i + 1}}$, 那就等价于$\eta \in G_{i + 1}$, 因此$\ker(\phi) = G_{i + 1}$.
\end{enumerate}
\end{proof}
\begin{remark}
\begin{propstar}[\cite{lang2012algebra} \S V.2 Lemma 2.1]
设$L/K$是代数扩张, 令$\sigma:L \to L$是$K$上的域嵌入, 则$\sigma$是域同构.
\end{propstar}
这个其实只要对每个$\alpha \in L$分析即可, 这和证明代数扩张的传递性的时候是一样的.
设$\alpha \in L$的在$K$上的极小多项式为$\mu_\alpha(x)$, 考虑$\mu_\alpha(x)$在$L$内的所有根$\alpha_1, \cdots, \alpha_s$, 然后考虑中间域$L_1 = K(\alpha_1, \cdots, \alpha_s)$, 那么$L_1/K$是有限扩张. 由于$\sigma|_K = \mathrm{id}_K$, 那么$\sigma$会把$\mu_\alpha(x)$的一个根映成另一个根, 而且(根据$\sigma$定义)在$L$内. 那么根据$L_1$的定义$\sigma(L_1) \subseteq L_1$. 而$\sigma$是单射, 且$L_1$是一个有限维$K$-线性空间, 从而$\sigma(L_1)$是和$L_1$维数相同的$L_1$的子空间, 那只有$\sigma(L_1) = L_1$. 这说明$\alpha \in L_1 = \sigma(L_1) \subseteq \sigma(L)$, 从而$\sigma$满.
不过实际上可以证的更简单一些, 其实在教材的p60正文中提过了. 考虑上述的有限集$S = \{\alpha_1, \cdots, \alpha_s\}$, 那么$\sigma(S) \subseteq S$, 由$\sigma$是单的, 所以$S \xrightarrow{\sigma|_S} S$是双射, 因此就存在$\beta \in S \subseteq L$使得$\sigma(\beta) = \alpha$.
\end{remark}